Ηλεκτρικά Vans: Το μεγάλο κενό στην Ευρώπη

Τα ηλεκτρικά Vans μένουν πίσω στην Ευρώπη
Η ζήτηση, όχι η προσφορά, φρενάρει τη μετάβαση
Φόρτιση, κόστος και ωφέλιμο φορτίο κρίνουν την απόφαση
Η ACEA ζητά ρεαλιστικούς στόχους και στήριξη για επαγγελματίες

PRO.autotriti Team

Τα ηλεκτρικά Vans μένουν πίσω στην Ευρώπη

Η αγορά των ηλεκτρικών επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη κινείται πλέον με μεγαλύτερη ταχύτητα, όμως τα ηλεκτρικά Vans εξακολουθούν να είναι ο αδύναμος κρίκος της μετάβασης. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Σύνδεσμο Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA- Association des Constructeurs Européens de Automobiles), ο εξηλεκτρισμός στα Vans βρίσκεται σήμερα μόλις γύρω στο 10%, ποσοστό που δείχνει πως η κατηγορία δεν ακολουθεί τον ίδιο ρυθμό με τα επιβατικά.


Τα Vans δεν είναι μια μικρή ή περιφερειακή αγορά. Το 2025 κατασκευάστηκαν στην Ευρώπη πάνω από 1,8 εκατ. Vans, αριθμός που αντιστοιχεί στο 13% της παραγωγής οχημάτων στην ΕΕ και στο 15,4% της παγκόσμιας παραγωγής Vans.


Ο ACEA χαρακτηρίζει τα Vans ως τυφλό σημείο της ευρωπαϊκής απανθρακοποίησης. Και αυτό γιατί η δημόσια συζήτηση δίνει πολύ μεγαλύτερη έμφαση στα επιβατικά αυτοκίνητα, παρότι τα επαγγελματικά ελαφρά οχήματα παίζουν κρίσιμο ρόλο στην καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεων.
 

Η ζήτηση, όχι η προσφορά, φρενάρει τη μετάβαση

Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ο ACEA δεν εντοπίζει το κεντρικό πρόβλημα στην προσφορά. Στην ευρωπαϊκή αγορά υπάρχουν ήδη περισσότερα από 70 αμιγώς ηλεκτρικά μοντέλα Vans, καλύπτοντας διαφορετικές επαγγελματικές χρήσεις. Άρα, οι επιλογές υπάρχουν.


Εδώ βρίσκεται η καθοριστική διαφορά με τα επιβατικά αυτοκίνητα. Ένα Van δεν αγοράζεται κυρίως ως επιλογή lifestyle. Είναι εργαλείο δουλειάς. Χρησιμοποιείται για διανομές τελευταίου μιλίου, τεχνικές εργασίες, μεταφορές προϊόντων, υπηρεσίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τον ACEA, τα Vans στηρίζουν κλάδους αξίας σχεδόν 1 τρισ. ευρώ.
 

Φόρτιση, κόστος και ωφέλιμο φορτίο κρίνουν την απόφαση

Το πρώτο εμπόδιο είναι η υποδομή φόρτισης. Για έναν επαγγελματία δεν αποτελεί επαρκής κάλυψη να υπάρχουν φορτιστές γενικά. Πρέπει να υπάρχουν φορτιστές που ταιριάζουν στη χρήση του Van. Χρειάζεται προσιτή και εύκολη ταχυφόρτιση μέσα στην ημέρα, αξιόπιστη φόρτιση τη νύχτα και, όπου είναι αναγκαίο, ειδικοί χώροι ή depot φόρτισης για εταιρικούς στόλους.


Αν αυτά δεν είναι διαθέσιμα, η ηλεκτροκίνηση γίνεται δύσκολη στην πράξη. Μια επιχείρηση δεν μπορεί να διακινδυνεύσει χαμένα δρομολόγια ή καθυστερήσεις επειδή το όχημα δεν φορτίζει όταν και όπου πρέπει. Για αυτό ο ACEA επισημαίνει πως οι σωστές υποδομές δεν είναι πολυτέλεια, αλλά λειτουργική ανάγκη.


Το δεύτερο μεγάλο θέμα είναι το ωφέλιμο φορτίο. Οι μεγαλύτερες μπαταρίες προσφέρουν περισσότερη αυτονομία, αλλά μπορεί να ελαττώσουν τη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το επιπρόσθετο βάρος μπορεί να περάσει το όχημα σε υψηλότερη ρυθμιστική κατηγορία, έχοντας ως συνέπεια αυστηρότερες και ακριβότερες υποχρεώσεις, όπως ταχογράφο ή περιοριστή ταχύτητας.


Το τρίτο ζήτημα είναι το κόστος αγοράς και χρήσης. Τα Vans είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στην τιμή, γιατί αγοράζονται με επαγγελματικά κριτήρια. Οι επιχειρήσεις δεν εστιάζουν αποκλειστικά στην τιμή αγοράς, αλλά υπολογίζουν το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας. Ο ACEA τονίζει ότι τα φορολογικά κίνητρα για τα Vans είναι χαμηλότερα και λιγότερο σταθερά σε σχέση με τα επιβατικά, κάτι που αποδυναμώνει το επιχειρηματικό σενάριο για ηλεκτρική μετάβαση.
 

Η ACEA ζητά ρεαλιστικούς στόχους και στήριξη για επαγγελματίες

Ο ACEA θεωρεί ότι η νομοθεσία πρέπει να εγκλιματιστεί στα πραγματικά δεδομένα της αγοράς. Οι σημερινοί στόχοι, όπως σημειώνει, θεωρούν πως ο εξηλεκτρισμός των Vans μπορεί να ανέβει από σχεδόν 10% σε περίπου 40% μέσα σε τέσσερα χρόνια και να φτάσει πολύ κοντά στην πλήρη ηλεκτροκίνηση έως το 2035. Για έναν κλάδο που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αυτό θεωρείται ανέφικτο αν μπει σε ρεαλιστικές βάσεις, πέρα από ευσεβείς πόθους.


Η ένωση προτείνει μια πιο σταδιακή πορεία, με μέγιστη μείωση 35% στις εκπομπές CO2 έως το 2030 και 80% έως το 2035. Παράλληλα, ζητά περιόδους συμψηφισμού πέντε ετών, για το 2025-2029 και το 2030-2034, ώστε οι κατασκευαστές να μπορούν να αντισταθμίζουν μια κακή χρονιά με καλύτερες επιδόσεις σε άλλη.


Ο ACEA ζητά επίσης διόρθωση των ρυθμιστικών ασυνεπειών στα όρια βάρους, ώστε να μην τιμωρούνται τα ηλεκτρικά Vans λόγω μπαταριών. Τέλος, υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένη στήριξη εκεί όπου πραγματικά μετράει: στις υποδομές φόρτισης για επαγγελματική χρήση και στα οικονομικά κίνητρα για επιχειρήσεις.


Το μήνυμα είναι σαφές. Αν τα Vans είναι ζωτικό κομμάτι της ευρωπαϊκής οικονομίας, η μετάβασή τους πρέπει να σχεδιαστεί με βάση το πώς δουλεύουν στην πράξη. Διαφορετικά, το πιο χρήσιμο επαγγελματικό όχημα της πόλης κινδυνεύει να γίνει το πιο δύσκολο κεφάλαιο της απανθρακοποίησης.