ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ Βαρέα Επαγγελματικά
Τιμές Επαγγελματικών Μηχανή Αναζήτησης
Τιμές με Leasing
LIVE: κίνηση στους δρόμους

Η ελλιπής συντήρηση του οδικού δικτύου και η παλαιότητα είναι για τον συγκοινωνιολόγο κ. Καστή, η σημαντικότερη αιτία των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι ελληνικοί δρόμοι.

Το δίκτυο των κλειστών αυτοκινητοδρόμων της χώρας ανέρχεται στην παρούσα φάση στα 1.700 χλμ. περίπου

και περιλαμβάνονται στα 10.000 χλμ. του εθνικού οδικού δικτύου, 33.000 χλμ. του νομαρχιακού δικτύου και τα 65.000 χλμ. των δημοτικού οδικού δικτύου, έχουμε ένα σύνολο 120.000 χλμ. για τους ελληνικούς δρόμους.

Συνέντευξη με τον Συγκοινωνιολόγο Αντώνη Καστή για το οδικό δίκτυο

2.258 Επισκέψεις στο άρθρο (17/1/2012)

Πότε θα ξεμπλοκάρουν τα μεγάλα οδικά έργα;

Τα μεγάλα οδικά έργα της χώρας έχουν ακολουθήσει τη χειρότερη δυνατή εξέλιξη. Με προϋπολογισμό 8,5 δις ευρώ, αποτελούσαν τις μοναδικές μεγάλες επενδύσεις με πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ανάπτυξη, τις μεταφορές, την οδική ασφάλεια, την τόνωση της Περιφέρειας και φυσικά την απασχόληση για ένα μεγάλο αριθμό εργαζομένων. Από τον Νοέμβριο του 2010 ωστόσο, οι εργασίες σταμάτησαν, τα εργοτάξια έκλεισαν, οι δρόμοι έχουν σχεδόν εγκαταλειφθεί.

PRO.autotriti Team

Τα έργα έχουν κολλήσει, γιατί;
Οι λόγοι είναι πολλοί, τα προβλήματα σύνθετα, οι λύσεις περίπλοκες. Τα βασικό ρόλο αυτή τη στιγμή διαδραματίζουν οι δανείστριες Τράπεζες ενώ και η συγκυρία λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης είναι σαφέστατα εξαιρετικά αρνητική. Επιγραμματικά, ως τους βασικότερους λόγους για το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει τα οδικά έργα θα μπορούσαμε να αναφέρουμε:
* Τα σοβαρά προβλήματα των συμβάσεων που σημειωτέον αποτελούν νόμους του κράτους.
* Την μείωση του κυκλοφοριακού φόρτου λόγω της κρίσης.
* Την ανάπτυξη του κινήματος «Δεν πληρώνω» που ενώ βασίζονταν εν μέρει σε υπαρκτά προβλήματα, πήρε υπερβολικές διαστάσεις παρέχοντας «επιχειρήματα» στις εταιρείες παραχώρησης που έχουν αναλάβει την κατασκευή των έργων.
* Την αδυναμία της ηγεσίας του υπουργείου διαχρονικά να προβλέψει και να επεξεργαστεί λύσεις πριν οι καταστάσεις οδηγηθούν στα άκρα.
* Η συνεχής εξαγγελία περί μείωσης των διοδίων χωρίς συνεννόηση με τις εταιρείες και με εμφανή άγνοια της πολύπλοκης σύμβασης που παρουσιάζει δυσεπίλυτα προβλήματα για την τροποποίηση των όρων της και –φυσικά- αποτελεί νόμο του κράτους.
Παρά την δύσκολη αυτή συγκυρία, η επανεκκίνηση των έργων είναι απολύτως απαραίτητη και δεν παύει να αποτελεί ένα «στοίχημα» για την κυβέρνηση καθώς προϋποθέτει δύσκολες διαπραγματεύσεις με τον κυρίαρχο ρόλο των τραπεζών.
Δρόμοι όπως η Κορίνθου- Πατρών ή το τμήμα Αντίρριο- Ιωάννινα μπορούν να χαρακτηριστούν ως επιεικώς απαράδεκτοι. Για πόσα χρόνια ακόμη θα πρέπει να τους χρησιμοποιούμε και πόσα θύματα θα χαθούν μέχρι να κατασκευαστούν τελικά τα έργα που έπρεπε έχουν γίνει προ πολλών ετών; Εξάλλου είναι δεδομένο πως η εικόνα και η λειτουργικότητα των ελληνικών δρόμων (στην πλειοψηφία του οδικού δικτύου της) επηρεάζει αρνητικά και τις προσπάθειες ανάπτυξης. Ας μην ξεχνάμε ότι δεχόμαστε ετησίως 18 εκ. τουρίστες, οι οποίοι κινούνται σε αυτό το δίκτυο.
Θετικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι ο επικεφαλής της ειδικής ομάδας δράσης της ΕΕ, κ. Ράϊχενμπαχ, δήλωσε πρόσφατα πως η επανεκκίνηση των οδικών έργων είναι πρώτης προτεραιότητας και ελπίζει πως θα έχουν «ξεμπλοκάρει» μέχρι το καλοκαίρι του 2012.

Το οδικό δίκτυο της χώρας και η κατάσταση του
Α.Τ. Επαγγελματικά: Για αρχή θα θέλαμε να μας παραθέσετε ορισμένα στοιχεία που αφορούν στο οδικό δίκτυο της ευρύτερης ελληνικής επικράτειας προκειμένου να κατανοήσουμε καλύτερα την κατάσταση που επικρατεί ουσιαστικά στους ελληνικούς δρόμου και τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι οδηγοί, επαγγελματίες ή μη.
Α.Κ.: Στην παρούσα φάση το υφιστάμενο δίκτυο αυτοκινητοδρόμων ανέρχεται στα 1.700 χλμ. περίπου. Με την ενσωμάτωση των νέων οδικών αξόνων (επεκτάσεις Αττικής Οδού, Περιφερειακές Κεντρικής Πελοποννήσου, Β/Δ Πελοποννήσου, Κεντρικής Ελλάδας, Ιονία Οδός κ.ά.) αναμένεται να ανέλθει στα 2.500 χλμ. συνολικά.
Το εθνικό οδικό δίκτυο (στο οποίο συμπεριλαμβάνονται οι κλειστοί αυτοκινητόδρομοι που προαναφέραμε) ανέρχεται αυτή τη στιγμή στα 10.000 χλμ. Το επίπεδο συντήρησης των Αυτ/μων μπορεί να θεωρηθεί καλό έως πολύ καλό γι’ αυτό και τα ατυχήματα είναι πολύ μειωμένα.
Τα προβλήματα αρχίζουν στο λοιπό εθνικό και επαρχιακό δίκτυο όπου η συντήρηση έχει πέσει σε πολύ χαμηλό επίπεδο και σε πολλά σημεία είναι εγκαταλελειμμένο.

Α.Τ. Επαγγελματικά: Ποιοι παράγοντες έχουν οδηγήσει σε αυτή την εγκατάλειψη;
Α.Κ.: Λόγω μείωσης πιστώσεων οδηγήθηκαμε σταδιακά στη σημερινή κατάσταση.

Α.Τ. Επαγγελματικά: Ποιοι είναι οι λόγοι που μειώθηκαν οι πιστώσεις για την συντήρηση του οδικού δικτύου;
Α.Κ.: Οβασικός οικονομικός τροφοδότης, το Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας (ΤΕΟ) έχει παραχωρήσει σχεδόν όλα τα διόδια στις Εταιρείες των Αυτ/μων. Τα κονδύλια αυτά δεν αντικαταστάθηκαν από άλλους πόρους με αποτέλεσμα τη σημερινή κατάσταση. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι έχουμε “μετανάστευση” των τροχαίων από του Αυτ/μους στο λοιπό δίκτυο και δη στο άμεσα γειτονικό με τις εξόδους στον Αυτ/μο.

Α.Τ. Επαγγελματικά: Σε αυτό οφείλεται περισσότερο η κακή κατάσταση του δευτερεύοντος οδικού δικτύου (κακή ποιότητα οδοστρώματος, κατεστραμμένα προστατευτικά και μπαριέρες κ.ο.κ.) ή αυτοί καθ’ αυτοί οι οδηγοί καθώς ας μην γελιόμαστε, είναι σημαντικά ευκολότερο να κινείσαι σε έναν κλειστό αυτοκινητόδρομο από ότι στους υπόλοιπους δρόμους.
Α.Κ.: Φυσικά και μεγάλο μερίδιο της ευθύνης ανήκει στους οδηγούς που εξακολουθούν να έχουν αυτό που λέμε «φόρα του αυτοκινητοδρόμου». Ωστόσο παρατηρούμε πως τα πρώτα κρίσιμα τμήματα των εξόδων των αυτοκινητοδρόμων, με τους διάφορους ισόπεδους κόμβους κ.ά., δεν είναι τόσο καλά συντηρημένοι. Από εκεί και πέρα φυσικά το μέρος της ευθύνης των οδηγών αυξάνεται, πάντα όμως με το δεδομένο ότι τα προβλήματα στο οδικό δίκτυο αυξάνονται σημαντικά λόγω της ελλιπούς συντήρησης. Ως παράδειγμα θα ήθελα να αναφέρω την κατάσταση του ασφαλτοτάπητα στο τμήμα Αμφιλοχία- ¶ρτα που θα τη χαρακτήριζα ως πολύ κακή.
Επίσης σε ότι αφορά στο τριτεύον (νομαρχιακό) οδικό δίκτυο, που ανέρχεται σε 33.000 χλμ. περίπου, τα πράγματα είναι πραγματικά πολύ δύσκολα. Σε αυτό το κομμάτι του οδικού δικτύου όταν αναφερόμαστε σε ελλιπή συντήρηση δεν εννοούμε μόνο τον ασφαλτοτάπητα αλλά και άλλες παραμέτρους όπως αποκατάσταση κατολισθήσεων, προστατευτικά στηθαία ασφαλείας, σήμανση κ.ά.
Τέλος έχουμε το δημοτικό οδικό δίκτυο (που ανέρχεται σε 65.000 χλμ.) και σε συνδυασμό με τα προηγούμενα, οδηγεί σε ένα σύνολο 120.000 χλμ. περίπου.

Α.Τ. Επαγγελματικά: Η ευθύνη της συντήρησης του δημοτικού δικτύου σε ποιον ανήκει; Α.Κ.: Κυρίως στους Δήμους. Στην περίπτωση όμως της πρωτεύουσας τα πράγματα είναι κάπως χαοτικά καθώς πολλές φορές δεν είναι ευδιάκριτα τα όρια του εκάστοτε Δήμου και της Περιφέρειας. Αυτό είναι εξαιρετικά μεγάλο πρόβλημα, για την επίλυση του οποίου δεν έχει γίνει καμία προσπάθεια από την Πολιτεία αν και θα μπορούσε να δοθούν αρκετές εύκολες λύσεις. Ο ακριβής καθορισμών των ορίων των Δήμων για παράδειγμα, θα βοηθούσε σημαντικά.
Η γλώσσα των αριθμών είναι αποκαλυπτική. Σύμφωνα με την Τεχνική Υπηρεσία του Ν. Εύβοιας 2006, μόνο στην Εύβοια και μόνο στο επαρχιακό δίκτυο της, έλειπαν περίπου 2.000 πινακίδες σήμανσης! Αναφέρομαι σε πινακίδες σήμανσης που έπρεπε να έχουν αντικατασταθεί λόγω ζημιάς ή απλούστατα δεν τοποθετήθηκαν ποτέ. Προσθέστε τα υπόλοιπα προβλήματα του οδικού δικτύου καθώς η τοποθέτηση των πινακίδων έχει και το μικρότερο κόστος σε σχέση π.χ. με την αντικατάσταση κάποιου στηθαίου ή την ανανέωση του ασφαλτοτάπητα.

Οδικά έργα: Τα κοινοτικά προγράμματα είναι μια διέξοδος
Α.Τ. Επαγγελματικά: Αυτή είναι λοιπόν η κατάσταση του οδικού δικτύου της χώρας αυτήν τη στιγμή. Ποιες είναι οι ενέργειες της Πολιτείας για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Α.Κ.: Παρά την δύσκολη συγκυρία και την κατάσταση στην οποία βρίσκεται αυτή την στιγμή η χώρα υπάρχουν κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτή την στιγμή ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα το οποίο θα διαχειριστεί η Εγνατία Οδός που αφορά στην οδική ασφάλεια, με συνολικό προϋπολογισμό 500 εκ. ευρώ περίπου.
Έχουν επιλεγεί για παρεμβάσεις περίπου 12.500χλμ οδικού δικτύου σε όλη την Επικράτεια
Το πρόγραμμα αυτό αφορά σε εντοπισμό των «μελανών» σημείων του οδικού δικτύου και αντιμετώπιση των προβλημάτων του.

Α.Τ. Επαγγελματικά: Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα του εν λόγω προγράμματος; Α.Κ.: Μέσα στον Ιανουάριο λογικά θα έχουν ανατεθεί οι μελέτες που θα αφορούν στο οδικό δίκτυο του κάθε νομού και οι οποίες προβλέπεται να ολοκληρωθούν στο επόμενο 4μηνο. Με την ολοκλήρωση των μελετών θα ξεκινήσουν οι διαγωνισμοί ανάθεσης των έργων οπότε, λογικά είναι περί το φθινόπωρο θα έχουν αρχίσει οι εργασίες στο οδικό δίκτυο. Σημειώνω ότι στο πρόγραμμα αυτό δεν περιλαμβάνεται νέες χαράξεις οδικού δικτύου αλλά μόνον η συντήρηση και επισκευή των δρόμων που ήδη υπάρχουν.

Κόμιστρα διοδίων: Οι συμβάσεις και το κίνημα «Δεν πληρώνω»
Α.Τ. Επαγγελματικά: Θα ήθελα να μιλήσουμε λίγο για τα διόδια, τα κόμιστρα τους και τις αντιδράσεις των πολιτών που καλούνται να πληρώσουν κόμιστρα για ένα –τουλάχιστον- προβληματικό οδικό δίκτυο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπως το τμήμα του ΠΑΘΕ μεταξύ Κορίνθου- Πάτρας.
Α.Κ.: Καταρχήν να σημειώσουμε ότι το νέο πακέτο των αυτοκινητόδρομων που κατασκευάζονται αυτή την στιγμή στην ευρύτερη ελληνική επικράτεια είναι με την μέθοδο της παραχώρησης. Το συνολικό κόστος κατασκευής των εν λόγων οδικών τμημάτων ανέρχεται στα 8,5 δις ευρώ και επιβαρύνει το Δημόσιο, τον παραχωρησιούχο και φυσικά το consortium των τραπεζών που δανείζουν ένα σημαντικό μέρος αυτών των χρημάτων. Το ελληνικό Δημόσιο επιβαρύνεται περίπου με 2,5 δις ευρώ (αυτό είναι το μερίδιο που του αναλογεί) ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το Κράτος υπεισέρχεται από την αρχή στην συμφωνία με την είσπραξη τμήματος εσόδων του από τους σταθμούς διοδίων. Το σύστημα αυτό επελέγη διότι το Δημόσιο αδυνατούσε να καταβάλει όλο το ποσό.
Λόγω της μείωσης της κυκλοφορίας, προβλημάτων στη Σύμβαση, της επιθυμίας του Δημοσίου για μείωση των Διοδίων του κινήματος “δεν πληρώνω” ετέθη θέμα τροποποίησης της Σύμβασης στοιχείο που δίνει τη δυνατότητα στις Τράπεζες να ζητήσουν υψηλότερο επιτόκιο.
Σε ότι αφορά το ύψος διοδίων, αυτά καλύπτονται από τη Σύμβαση – Νόμο. Για την καταβολή διοδίων ισχύει ότι “ο χρήστης του Αυτ/μου πληρώνει”. Όμως στην περίπτωσης της Κορίνθου – Πατρών ο χρήστης πληρώνει για δρόμο που δεν έχει κατασκευαστεί και δικαίως αγανακτεί. Η επίκληση του γεγονότος ότι και στο πρότερο καθεστώς υπήρχαν διόδια που εισέπραττε το Δημόσιο δεν ευσταθεί σε μεγάλο μέρος. Διότι τα διόδια εκείνα χρησίμευαν για τη συντήρηση του συνόλου του Εθνικού δικτύου.

Εγνατία Οδός: Ότι λάμπει δεν είναι χρυσός
Α.Τ. Επαγγελματικά: Καταλήγοντας θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο μεγαλύτερος και πιο σύγχρονος αυτοκινητόδρομος της χώρας, η Εγνατία Οδός.
Α.Κ.: Η Εγνατία Οδός αναμφισβήτητα αποτελεί καύχημα για το οδικό μεταφορικό σύστημα της χώρας μας. Οι αναπτυξιακές του επιδράσεις είναι τεράστιες. Το συνολικό κόστος είναι 6 δις ευρώ. Όμως για να ολοκληρωθεί η κατασκευή του υπήρξε υψηλός δανεισμός. Αφότου δόθηκε στην κυκλοφορία δε λειτούργησαν διόδια. Έτσι μεγάλα φορτηγά (βουλγαρικά, τούρκικα) χρησιμοποιούσαν Αυτ/μο 670χλμ χωρίς καταβολή ούτε 1ευρώ. Παγκόσμια πρωτοτυπία, όταν μόνο το κόστος συντήρησής της είναι 60-70 εκ. ευρώ το χρόνο. Συνεπώς η λειτουργία διοδίων είναι αναπόφευκτη. Με βάση τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η χώρα μας, προβλέπεται η ιδιωτικοποίησή της.