Ασφάλεια φορτηγών στην ΕΕ: Πρόοδος, κενά και επόμενα βήματα

Η ασφάλεια γίνεται «μετρήσιμη»: τι δείχνουν τα διαθέσιμα δεδομένα.
Η ελληνική πραγματικότητα: γερασμένος στόλος και ελλείψεις στις υποδομές.
ADAS που δεν αξιοποιούνται και παραβάσεις ωραρίων στο μικροσκόπιο.
Τι πρέπει να αλλάξει από ρυθμιστές, κλάδο και αγορά στην Ευρώπη

PRO.autotriti Team

Η πραγματική εικόνα στην ΕΕ: Η ασφάλεια των φορτηγών είναι πλέον «μετρήσιμη»

Επί δεκαετίες η Ευρώπη συζητούσε για την ασφάλεια των βαρέων επαγγελματικών οχημάτων, αλλά δεν είναι ουσιαστικά έναν αντικειμενικό –κοινό- τρόπο αξιολόγησης τους.
 
Ωστόσο, με το πρόγραμμα «TruckSafe» που έθεσε σε εφαρμογή ο ανεξάρτητος οργανισμός ασφάλειας Euro NCAP, είμαστε πλέον σε θέση να έχουμε μετρήσιμα δεδομένα για το επίπεδο ασφάλειας των φορτηγών οχημάτων άνω των 3,5t. τουλάχιστον σε ότι αφορά στην αλληλεπίδραση τους με τους υπολοίπους χρήστες του δρόμου και την δυνατότητα αποφυγής συγκρούσεων πάσης φύσεως.
 
Τα αποτελέσματα έχουν μεγάλο εύρος διαφοροποίησης καθώς υπάρχουν μοντέλα που απέσπασαν την κορυφαία βαθμολογία (5 αστέρια) στις δοκιμές του Euro NCAP αλλά και οχήματα που βαθμολογήθηκαν με μόλις 2 ή 3 αστέρια, κυρίως λόγω ελλείψεων του εξοπλισμού τους στα ηλεκτρονικά συστήματα υποβοήθησης του έργου του οδηγού (ADAS).
 
Ο σκοπός του Euro NCAP συνδέεται με την στρατηγική «Vision Zero», αλλά και με το γεγονός ότι τα φορτηγά, αν και αποτελούν λιγότερο από το 3% των κυκλοφορούντων οχημάτων στην ΕΕ, εμπλέκονται σε τροχαία όπου προκαλείται το 15% των θανάτων (>3.000/έτος).
 
Τα δεδομένα είναι σαφή: τα φορτηγά οχήματα μπορούν να γίνουν πολύ ασφαλέστερα και αυτό πλέον μπορεί να… μετρηθεί / αξιολογηθεί!
 

Οι μεγάλοι «ένοχοι»: ADAS που δεν χρησιμοποιούνται, οδηγοί χωρίς εκπαίδευση, έλλειψη ασφαλών parking

Ωστόσο, η ασφάλεια δεν μπορεί να αξιολογηθεί μόνο από το τεχνολογικό υπόβαθρο ενός οχήματος. Σύμφωνα με το ETSC το 30%-40% των θανατηφόρων τροχαίων συνδέονται με άτομα που εργάζονταν εκείνην τη στιγμή (2.900 θάνατοι/έτος), με το 43% εξ αυτών να αφορά στον τομέα των Μεταφορών.
 
Την ίδια στιγμή, μελέτη του γερμανικού DVR (Συμβούλιο Οδικής Ασφάλειας) καταγράφει πως το 59% των οδηγών φορτηγών απενεργοποιούν τα ADAS, με κυριότερο εξ αυτών το Lane Keeping Assist. Παράλληλα, το 32% δηλώνει πως δεν έχει λάβει ποτέ επίσημη εκπαίδευση χρήσης των συστημάτων ασφάλειας και υποβοήθησης του έργου του.
 
Την ίδια στιγμή, οι κλοπές και τα περιστατικά βίας σε μη πιστοποιημένα parkings αυξάνονται συνεχώς. Παρότι πάνω από 380.000 θέσεις στάθμευσης φορτηγών υπάρχουν στην ευρύτερη επικράτεια της ΕΕ, μόλις οι 4.943 θεωρούνται «ασφαλείς», με το έλλειμμα να αναμένεται να ανέλθει στις 483.000 θέσεις ως το 2040.
 

2 Φωτογραφίες »

Αρκούν τα φορτηγά με πληρέστερο εξοπλισμό ασφάλειας για να βελτιωθεί ο οδική ασφάλεια και να μειωθούν τα τροχαία; Ποια είναι η γνώμη σου;

Η ελληνική πραγματικότητα: γερασμένος στόλος, ελλείψεις υποδομών, σωρεία παραβάσεων

Την ίδια στιγμή η Ελλάδα διαθέτει τον πιο γερασμένο στόλο φορτηγών στην ΕΕ (23 έτη μ.ό. ηλικίας) ενώ και οι έλεγχοι της Τροχαίας αποδεικνύουν πως το πρόβλημα είναι βαθύτερο. Σε 26.735 ελέγχους που έχουν ανακοινωθεί μέχρι στιγμής μέσα στο 2026, βεβαιώθηκαν 5.608 παραβάσεις, εκ των οποίων οι 5.247 αφορούσαν υπερβάσεις ωραρίων οδήγησης – ανάπαυσης.
 
Οι υποδομές στάθμευσης για φορτηγά παραμένουν ελλιπείς, η μετάβαση στα δίκτυα 4G/5G απειλεί να αφήσει τα παλαιότερα οχήματα χωρίς λειτουργικά συστήματα τηλεματικής, με όλα τα παραπάνω να αποτελούν κρίσιμους τομείς που επηρεάζουν την ασφάλεια και τη γενικότερη λειτουργία ενός επαγγελματικού στόλου οχημάτων.
 
Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πως, η ελληνική αγορά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του ευρωπαϊκού προβλήματος: τεχνολογίες υπάρχουν, αλλά δεν χρησιμοποιούνται λόγω κόστους, απουσίας εκπαίδευσης των οδηγών και μεγάλης ηλικίας των οχημάτων ενώ την ίδια στιγμή, οι υποδομές δεν βρίσκονται στο επίπεδο που απαιτείται.
 

Τι πρέπει να γίνει: υποχρεωτικότητα, εκπαίδευση, υποδομές και ευθύνη σε όλη την αλυσίδα

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης 

• Νομοθεσίες που θα σχετίζονται με πληρέστερο –υποχρεωτικό- εξοπλισμό ασφάλειας στα φορτηγά οχήματα
• Ενιαίο πλαίσιο για τα τροχαία ατυχήματα εν ώρα εργασίας
• Μαζικές επενδύσεις σε ασφαλείς θέσεις στάθμευσης φορτηγών και φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων

Σε επίπεδο κατασκευαστών / αυτοκινητοβιομηχανίας 

• Αναβάθμιση του βασικού εξοπλισμού ασφάλειας των οχημάτων
• Βελτίωση της λειτουργίας και των προειδοποιήσεων ώστε να αυξηθεί η εξοικείωση / αποδοχή των οδηγών με αυτές
• Βελτίωση των οχημάτων στους τομείς της εργονομίας και της ορατότητας (κάμερες αντί καθρεπτών, χαμηλές καμπίνες, 360^ο monitoring κ.ά.)

Σε επίπεδο μεταφορικών επιχειρήσεων 

• Υποχρεωτική εκπαίδευση των οδηγών σε θέματα ασφάλειας και ειδικά στη χρήση των συστημάτων ADAS.
• Καταγραφή και διαχείριση κινδύνων με βάση τα πραγματικά δεδομένα του στόλου.
• Βελτιστοποίηση τν διαδικασιών φόρτωσης (νέο νομικό πλαίσιο).

Σε επίπεδο οδηγών 

• Συμμόρφωση με τα προβλεπόμενα ωράρια, σωστή χρήση των συστημάτων ADAS, ενεργή συμμετοχή στην πρόληψη.