Τι είναι το e-CMR και ποια τα οφέλη του στην οικονομία, στο περιβάλλον & στη διαφάνεια των υπηρεσιών;
Προϋποθέσεις και όροι εφαρμογής του ψηφιακού εγγράφου.
Η έλλειψη υποδομών & σχετικής εκπαίδευσης, καθυστερούν την ανάπτυξη του μέτρου.
Τα δεδομένα στη χώρα μας: μια λύση επικυρωμένη μεν, περιορισμένης εφαρμογής δε…
PRO.autotriti Team
Ως γνωστόν, οι κανόνες γύρω από τις διασυνοριακές εμπορευματικές μεταφορές με φορτηγά διέπονται από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη Διεθνή Μεταφορά Εμπορευμάτων Οδικώς, γνωστής και ως CMR
Η σύμβαση αυτή λοιπόν - που έχει επικυρωθεί από τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη, καθώς και από αρκετές ακόμη χώρες – αποτελεί επί της ουσίας ένα έγγραφο αποστολής (το CMR), το οποίο περιέχει πληροφορίες σχετικά με τα μεταφερόμενα εμπορεύματα, τους αποστολείς, τους μεταφορείς και τους παραλήπτες, ούτως ώστε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς να είναι καλυμμένοι νομικά σε κάθε στάδιο της διαδικασίας.
Σε ισχύ εδώ και περίπου 70 χρόνια (σ.σ. οι πρώτες υπογραφές για την υλοποίηση της πρότασης έπεσαν στη Γενεύη στις 19 Μαΐου 1956) άλλωστε, πρόκειται για μια λύση που – αν και μας συστήθηκε σε έντυπη μορφή - τα τελευταία χρόνια, και με την αρωγή της IRU (Διεθνής Ένωση Οδικών Μεταφορών), «φλερτάρει» όλο και περισσότερο με την ψηφιακή μετάβαση.
Τι είναι το e-CMR και ποια τα οφέλη του στην οικονομία, στο περιβάλλον & στη διαφάνεια των υπηρεσιών;
Υπό αυτό το πρίσμα συνεπώς, το e-CMR «ενσαρκώνει» αυτήν ακριβώς την πρόβλεψη. Είναι δηλαδή ένα ψηφιακό έγγραφο που αφενός συμπληρώνεται & υπογράφεται ηλεκτρονικά, αφετέρου διαβιβάζεται & αποθηκεύεται μέσα από τη χρήση πιστοποιημένων συστημάτων. Εν ολίγοις, έχει την ίδια νομική ισχύ με το CMR, δίχως όμως τα περιττά σκέλη της γραφειοκρατίας…
Κι εδώ ακριβώς λοιπόν είναι που έγκειται η ουσία του εν λόγω εγχειρήματος, ότι δηλαδή απλοποιεί τη μορφή των εμπορευματικών μεταφορών, εξασφαλίζοντας πολλαπλά οφέλη στους εξής τομείς:
- Οικονομικά, έχει υπολογιστεί πως το κόστος διαχείρισης ενδέχεται να είναι από 3 έως 4 φορές χαμηλότερο, μιας και αποφεύγονται τα περιττά έξοδα (βλ. χαρτί, αρχειοθέτηση, περιττά λάθη στα στοιχεία φόρτου).
- Λειτουργικά, η διαχείριση γίνεται ταχύτερη, περιλαμβάνοντας λιγότερα δεδομένα, δίχως ανταλλαγή φαξ/σαρώσεων/επιστολών, με λιγότερες αποκλίσεις σε παράδοση & παραλαβή, αλλά και ταχύτερη τιμολόγηση.
- Περιβαλλοντικά, πράγμα αναμενόμενο καθώς εξοικονομούνται πόροι από τους τόνους ξυλείας που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή χαρτιού.
- Πρακτικά, μιας και παρέχεται δυνατότητα πρόσβασης real time στις πληροφορίες και στην απόδειξη παραλαβής & παράδοσης.
- Σε επίπεδο διαφάνειας, αφού τα δεδομένα είναι πιο ακριβή, με την αποστολή να ελέγχεται και να παρακολουθείται αδιάλειπτα σε κάθε της στάδιο με ασφάλεια.
Λόγω της ψηφιακής του φύσης δε, το e-CMR μπορεί επίσης να ενσωματωθεί εύκολα σε άλλες υπηρεσίες που χρησιμοποιούν οι μεταφορικές εταιρείες (π.χ. σε τελωνειακές δηλώσεις ή σε υπηρεσίες διαχείρισης στόλου), ενώ το γεγονός ότι μπορεί να συνδεθεί με το eCall εξασφαλίζει μεγαλύτερη οδική ασφάλεια, δεδομένου ότι σε περίπτωση τροχαίου ατυχήματος μπορεί να καλέσει αυτόματα τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Extra tip: Το e-CMR τέθηκε επίσημα σε λειτουργία τον Ιανουάριο του 2017, με την πρώτη τέτοιου τύπου διασυνοριακή μεταφορά να πραγματοποιείται μεταξύ των χωρών της Ισπανίας και της Γαλλίας.
Προϋποθέσεις και όροι εφαρμογής του ψηφιακού εγγράφου
Όπως προαναφέρθηκε, το e-CMR έχει την ίδια νομική ισχύ με το έντυπο CMR – με κάποιες προϋποθέσεις όμως:
α) Να έχουν υιοθετήσει το εν λόγω μέτρο όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς (βλ. αποστολέας, παραλήπτης, μεταφορέας και χώρες αποστολής & παραλαβής).
β) Να χρησιμοποιείται για το πέρας της διαδικασίας μια πιστοποιημένη πλατφόρμα.
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Απλούστατα ότι ακόμη και αν έχει αποδεχτεί μια χώρα την εφαρμογή του πρωτοκόλλου, προκειμένου να γίνει πράξη η διασυνοριακή μεταφορά, πρέπει να ισχύει το ίδιο και για τη χώρα προορισμού, με τους εμπλεκόμενους φορτωτές & μεταφορείς να είναι επίσης σύμφωνοι.
Η έλλειψη υποδομών & σχετικής εκπαίδευσης, καθυστερούν την ανάπτυξη του μέτρου
Από εκεί και πέρα βέβαια, όπως ισχύει σε κάθε ιστορία ανάπτυξης, έτσι κι εδώ υπάρχει ένας παράγοντας που… αμαυρώνει την όλη εικόνα: παρόλο που αρκετές είναι οι χώρες (βλ. Ολλανδία, Βέλγιο, Ισπανία, Γαλλία, Γερμανία) οι οποίες χρησιμοποιούν ευρέως το e-CMR – και μολονότι η ίδια η σύμβαση CMR καλύπτει εκατομμύρια οδικές μεταφορές διεθνώς – εντούτοις έχει υπολογιστεί πως λιγότερο από το 1% των μεταφορών αξιοποιούνται κατά αυτόν τον τρόπο, με τα αίτια να εντοπίζονται στις γνωστές παθογένειες.
Όπου «παθογένειες», στην προκειμένη περίπτωση εννοούμε την έλλειψη υποχρεωτικότητας του μέτρου, την περιορισμένη εκπαίδευση των οδηγών, την ανομοιογένεια των πληροφοριακών συστημάτων, την εξοικείωση με το χαρτί, την απουσία ξεκάθαρων οδηγιών αναφορικά με τα σκέλη των υπογραφών & της ταυτοποίησης, τον περιορισμένο αριθμό αξιόπιστων πλατφορμών e-CMR κ.α.
Σε κάθε ενδεχόμενο πάντως, με δεδομένο πως η εν γένει τάση της ΕΕ είναι να ψηφιοποιήσει υποχρεωτικά τα έγγραφα μεταφοράς, αυτό αναμένεται να αλλάξει στο εγγύς μέλλον μέσα από την αξιοποίηση των πλατφορμών eFTI που καταπιάνονται με τις ηλεκτρονικές ανταλλαγές πληροφοριών στις εμπορευματικές μεταφορές.
Τα δεδομένα στη χώρα μας: μια λύση επικυρωμένη μεν, περιορισμένης εφαρμογής δε…
Όσον αφορά στα τεκταινόμενα στην Ελλάδα, τώρα, αξίζει να σημειωθεί εδώ πως η χώρα μας ναι μεν έχει κυρώσει το πρωτόκολλο e-CMR – το οποίο αναγνωρίζεται νομικά και έχει ισχύ ίση με το έντυπο CMR – ώστε να χρησιμοποιείται στις διεθνείς οδικές μεταφορές, ωστόσο η αξιοποίησή του βρίσκεται ακόμα σε πιλοτικό στάδιο, και συνήθως από μεγάλες μεταφορικές εταιρείες.
Ο λόγος; Από τη μια πλευρά δεν είναι ακόμη υποχρεωτικό, ενώ από την άλλη δεν το αποδέχονται όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς (βλ. τελωνεία, παραλήπτες κλπ.).
Συμπέρασμα: Το CMR προσφέρει πολλά οφέλη, το e-CMR προσφέρει πολύ περισσότερα
Στην έντυπη μορφή του, το δελτίο αποστολής CMR προσφέρει πολλά οφέλη: εναρμονίζει τους συμβατικούς όρους για τα εμπορεύματα που μεταφέρονται οδικώς, την ίδια ώρα που συμβάλλει και στη διευκόλυνση της μεταφοράς εμπορευμάτων συνολικά.
Μια παγκόσμια λύση e-CMR εντούτοις θα διατηρούσε αντίστοιχα όλα αυτά τα οφέλη, αλλά θα έκανε και το σύστημα πιο σύγχρονο, εξαλείφοντας τα όποια έξοδα γραφειοκρατίας και διαχείρισης.
Αυτός κατ' επέκταση είναι ο λόγος για τον οποίο η IRU ενθαρρύνει τα μέλη της και τον ευρύτερο κλάδο για την υιοθέτηση του τελευταίου…
Τι αλλάζει με το eFTI
Ενημερωτικά, το e-CMR συνδέεται με το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο eFTI, δηλαδή τον κανονισμό για την ηλεκτρονική ανταλλαγή πληροφοριών στις εμπορευματικές μεταφορές. Το eFTI ωστόσο δεν είναι ένα συγκεκριμένο έγγραφο μεταφοράς, όπως είναι το e-CMR, αλλά πρόκειται για το ευρωπαϊκό σύστημα κανόνων που θα επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να βλέπουν και να ελέγχουν ηλεκτρονικά τα στοιχεία μιας μεταφοράς, μέσα από ειδικά πιστοποιημένες ψηφιακές πλατφόρμες. Η πλήρης εφαρμογή του προβλέπεται για τις 9 Ιουλίου 2027, οπότε οι επιχειρήσεις που θα χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά έγγραφα, τα οποία θα μπορούν να τα διαθέτουν στις αρμόδιες αρχές χωρίς έντυπη μορφή.